Rebellen en dwarsdenkers in de Nederlandse literatuur

Foto Ronald Hoeben

Door: Marita Mathijsen

Marita Mathijsen is een van de sprekers die zondag 15 maart aanwezig zullen zijn tijdens onze lustrumviering in de Kennismakerij van de Bibliotheek LocHal in Tilburg. Wij vroegen haar naar de meest opvallende rebelse schrijvers uit de Nederlandse literatuur.

Rebelse schrijvers uit de Nederlandse literatuur

Stel dat we een lijstje moesten maken van de meest rebelse schrijvers uit de Nederlandse literatuur, door de eeuwen heen, bij wie zouden we dan uitkomen? Ik pretendeer geen betrouwbaarheid, maar dit valt me in:

Het moet een geboren satiricus zijn

De schrijver van Van den Vos Reinaarde (13e eeuw): hij of zij is niet bekend, maar het moet een geboren satiricus zijn om zo de maatschappij onderuit te kunnen halen. Anna Bijns (16e eeuw): als vrouw zo fel tegen de reformatie dat men haar zag als een halve heks, als een furie met haar op de tanden. Gerbrand Bredero (17e eeuw): altijd tegendraads in zijn werk, hield zich niet aan de literaire voorschriften van zijn tijd.

Nachtbraker, pierewaaier, schuinsmarcheerder, spotter

Willem Godschalck van Focquenbroch (17e eeuw): losbandige arts wiens dertigjarige leven in Ghana eindigde, spotter, schreef met een ‘platheid en een vuilheid die in onze literatuur zelden geëvenaard zijn’; hij ‘wentelt zich behaaglijk in zinnelijkheid en vuilheid als het zwijn in de modder” (citaat uit de literatuurgeschiedenis van G. Kalff). Jacob Campo Weyerman (18e eeuw): nachtbraker, pierewaaier, schuinsmarcheerder, spotter, die de laatste tien jaar van zijn leven in de gevangenis doorbracht. Multatuli (19e eeuw): verzette zich tegen het establishment, bespotte handelsgeest en maakte vrouwen attent op hun ondergeschikte positie.

Schrijvers doorboren de regels en brengen evenwicht

Juist rebellen maken de literatuur zo sprankelend, ook die van het verleden. Dat is waarom ik de negentiende eeuw zo spannend vind, er is die beregelde maatschappij, tegelijk wordt de wereld op zijn kop gezet door de nieuwe technische en wetenschappelijke ontwikkelingen, en de schrijvers doorboren de regels en brengen daardoor de nieuwe wereld en de oude in beter evenwicht.

Rebellen en dwarsdenkers van de 20ste en 21ste eeuw

En wie zijn dan de rebellen en dwarsdenkers in de twintigste en eenentwintigste eeuw? Er zijn er veel: Paul van Ostaijen, Jan Slauerhoff, Jef Last, Annie M.G. Schmidt, Anja Meulenbelt, Jan Wolkers, Drs. P, en bij de 21ste-eeuwers Mano Bouzamour, Hanna Bervoets en mijn dochter Alma.

Books 4 Life lustrumviering

Toen Books 4 Life me vroeg of ik bij hun lustrumviering tijdens de Boekenweek iets wilde vertellen over rebellen, stelde ik de organisatoren voor de keuze: Multatuli, Willem Kloos of Harry Mulisch (klik hier voor het programma). Ze zijn daar zelf dwarsdenkers: het inkomen van hun antiquariaat gaat voor 90% naar goede doelen en ze werken met alleen vrijwilligers. En ze kozen voor Mulisch.

Harry Mulisch de dwarsdenker

Nu moet ik waarmaken dat hij een dwarsdenker is. Een van de leukste schelmenromans uit de Nederlandse literatuur is door hem geschreven, De diamant. De hoofdpersoon is een diamant, wiens bestaan je in een opeenstapeling van avonturen volgt van zijn geboorte tot zijn ondergang. Kunnen we de goedgeklede genieter van luxe die Harry Mulisch was, de man die zich graag liet zien in de buurt van nog grotere beroemdheden, die bevriend was met Ruud Lubbers en Rudy Fuchs, wel een rebel noemen? Ik ben ervan overtuigd dat ik dat waar kan maken. Maar pas op zondag 15 maart, in Tilburg. 

We zien jullie graag op zondag 15 maart vanaf 13.30 in de Kennismakerij van De Bibliotheek LocHal in Tilburg. Tot dan!  Vergeet niet om je hier te registreren

Lustrumviering 15 maart 2020

Books 4 Life viert dit jaar alweer haar derde lustrum!

Op zondag 15 maart doen dat met een feestelijke bijeenkomst in de Kennismakerij van de Bibliotheek LocHal in Tilburg.

Het wordt een middag vol interessante lezingen en interviews met toonaangevende schrijvers en journalisten, de uitreiking van de B4L donaties en muzikale poëzie.

De toegang is voor iedereen vrij, maar meld je wel aan, want er zijn maar 150 plaatsen.

AANMELDEN.

Kerstsluiting

Rondom de feestdagen is onze winkel gesloten van 21 december 2019 tot en met
5 januari 2020.

Onze dank gaat uit naar alle donateurs en kopers. 2019 wordt een RECORD jaar !

2020 wordt voor ons een bijzonder jaar,
Books 4 Life bestaat 15 jaar!
Om dit extra luister bij te zetten organiseren we in 2020 verschillende leuke acties.
Een hiervan is de organisatie van de landelijke donatie aan Amnesty International en Oxfam Novib, gecombineerd met de donatie aan door onze vrijwilligers gekozen goede doelen.
Noteer de datum alvast in je agenda: zondagmiddag 15 maart 2020.
Plaats van het spektakel: de LocHal.
Er komen o.a. drie bekende schrijvers vertellen over hun werk.

Houd onze social media in de gaten voor meer informatie!

Boekendonatie Mercer

Mercer Rotterdam heeft de afgelopen weken onder het personeel een inzamelingsactie gehouden. Men kon boeken inleveren die het verdienden om een tweede leven te krijgen en daarbij meteen een goed doel steunen.

Afgelopen week werd de opbrengst overhandigd aan Books 4 Life Tilburg.

Tip voor onze klanten: er zitten heel veel mooie boeken tussen.
                                       Je vindt ze in een speciale opstelling en ze zijn vanaf
                                       donderdag 3 januari 2019 te koop.

Efteling doneert boeken aan Books 4 Life Tilburg


Boeken uit de ruilbibliotheek van “Sprookjessprokkelaar, de musical”
gaan naar goed doel

“Vertel verhalen, lees ze zelf en geef ze door”. Dat is een van de boodschappen uit de Efteling Theaterproductie ‘Sprookjessprokkelaar de musical’. Tijdens de speelperiode van de musical in het Efteling Theater werden bezoekers opgeroepen om hun uitgelezen (sprookjes-)boek mee te nemen en deze in de ruilbibliotheek in de foyer om te ruilen voor een ander boek. Na afloop van de laatste voorstelling stonden er nog tientallen boeken in de ruilbibliotheek. Deze boeken zijn afgelopen vrijdag door Roodkapje uitgereikt aan Stichting Books 4 Life Tilburg. Zij zorgen ervoor dat de boeken een nieuwe eigenaar krijgen en steunen daarmee een aantal goede doelen.

TILBURG – Op University Tilburg heeft Roodkapje de overgebleven boeken naar de bibliotheek gebracht. FOTO’S EFTELING – LEVIN DEN BOER

Sprookjessprokkelaar de musical

‘Sprookjessprokkelaar de musical’ is de 15e productie van Efteling Theaterproducties. De musical gaat na een speelperiode in het Efteling Theater vanaf oktober 2018 op tournee door Nederland en België. In ‘Sprookjessprokkelaar de musical’ volgen we de 12-jarige Sterre, die met haar opa aan de rand van het bos woont. Als haar enige boek letterlijk stuk is gelezen, wijst opa haar op de verborgen sprookjesbibliotheek in het verlaten kasteel. Daar, achter de juiste deur, wachten eindeloos veel verhalen die gelezen en verteld moeten worden. Vindt Sterre de juiste deur naar de sprookjesbibliotheek? Wat zit er achter al die andere deuren? En wie is toch die Sprookjessprokkelaar?
Meer info op www.efteling.com/nl/theater/sprookjessprokkelaar.

 

Renate Dorrestein overleden

De werkelijkheid bestaat pas als je je er iets van aantrekt. Je moet de werkelijkheid de kans niet geven te bestaan”, aldus Renate Dorrestein in haar boek Buitenstaanders. Op 4 mei overleed Dorrestein nadat vorig jaar bekend werd dat dat ze leed aan een ongeneeslijke vorm van slokdarmkanker. Maar dat is slechts de werkelijkheid, hier bij Books 4 Life hebben we het liever over haar fictie en glanzende carrière.

Sinds haar debuut in 1983 met het zojuist geciteerde Buitenstaanders, schreef Dorrestein bijna ieder jaar een nieuwe roman. Het duurde even voordat een uitgever bereid was om haar werk uit te geven, het was gedurfd en onthullend. Het werd echter meteen een succes en daarna was er geen houden meer aan.

Voor haar debuut werkte Dorrestein als journalist bij bladen als Libelle en Panorama. Zowel haar schrijfstijl als persoonlijkheid werden gevormd door de vele reizen die ze voor haar werk moest maken. Dorrestein staat ook bekend als uitgesproken feminist, ze werkte voor Opzij tijdens de tweede feministische golf en deed ferme uitspraken als: “Het huwelijk is een levensverzekering voor luie vrouwen.”

De stijl van Dorrestein wordt veelal omgeschreven als “gothic novel”. Een genre dat ontstond in de 18e eeuw in Engeland toen veel vrouwen ontevreden waren over hun rol in de samenleving. Dorrestein is de eerste Nederlandse die met de typische gothic novel thema’s aan de haal ging en daar een moderne draai aan gaf. Weggedrongen herinneringen die weer opkomen, familiegeheimen en angstaanjagende gewelddadigheden, het komt allemaal voorbij in haar werk.

Tijdens haar loopbaan schreef ze twee autobiografische boeken. Het Perpetuum Mobile van de Liefde gaat over haar zusje die aan eetstoornissen leed en uiteindelijk een einde aan haar leven maakt. Dorrestein geeft aan dat deze gebeurtenis haar blijft achtervolgen en haar ook in sterke mate heeft gevormd.

Ondanks haar grote bekendheid, het schrijven van bestseller na bestseller die in zo’n 15 landen werden vertaald, won Dorrestein niet al te veel prijzen. Volgens haar kwam het door het grote aandeel van mannen in de literatuurkritiek. Daardoor werden boeken van vrouwen terzijde geschoven als “niet relevant”. Maar Dorrestein was niet iemand die bij de pakken neer ging zitten, ze werd medeoprichter van de Anna Bijns Prijs. Die wordt tweejaarlijks toegekend aan een Nederlandstalige schrijfster.

Om Dorrestein slechts als feminist weg te zetten, doe je haar kort mee. Op allerlei fronten was ze maatschappelijk actief. Zo correspondeerde ze sinds 2014 jarenlang met de dissidente Chinese auteur Liu Di. Dit om aan te tonen wat censuur betekent voor het alledaagse leven van schrijvers in China. Ook heeft Dorrestein veel bijgedragen aan de voorlichting en het subsidiëren van de behandeling van de ziekte ME. In 1993 richtte ze namelijk het ME-Fonds op, twee jaar nadat ze er zelf door werd geveld. De ziekte beheerste haar leven zo’n 10 jaar, ze schreef er het boek Heden Ik over.

Renate Dorrestein werd 64 jaar. Ze overleed in het bijzijn van haar dierbaren in haar woning in Aerdenhout.

Moos Loekman

Uitreiking donaties

De jaarlijkse uitreiking van donaties aan goede doelen staat weer voor de deur.

Op zaterdag 28 januari geven we weer geld aan 8 organisaties.
Benieuwd wie welk bedrag krijgt?
Kom gerust langs, de entree is gratis en er is live muziek en dans.

Code ROOD

Niet alleen het verkeer heeft last van de sneeuwval vandaag.
Ook onze vrijwilligers ondervinden grote problemen om naar
de winkel te komen.
Aangezien hun veiligheid en gezondheid bij ons voorop staan,
hebben we besloten om de winkel vandaag vanaf 12:30 te sluiten. 

Morgen zijn wij u weer graag van dienst vanaf 10:00.

Onze excuses hiervoor.